ARDANUÇ

Tarih, Cografya, Idari Yapi

   

Ilçede, M.Ö.VIII. yüzyilda sirasiyla Urartular, Sakalar ve Iskit Türkleri, M.S. 75'ten sonra ise eski Oguz kollarindan olan Hazarlar, Barseller ve Bagratlilar yerlesmislerdir. Ilçe, 810 yillarinda Gürcü egemenligine girmistir. Anadolu Selçuklularinin akinlari sirasinda yöreye Türklerin yerlestikleri görülür. Uzun yillar Selçuklular'in yönetiminde kalan Ardanuç, Mogol istilasi sonrasinda Mogollular'in hakimiyetine girmistir. Ilçe, daha sonra sirasi ile Timur, Karakoyunlu, Akkoyunlu ve Iran Safavi devletlerinin hakimiyetinde kalmistir.
 

   Kanuni Sultan Süleyman zamaninda Erzurum Beylerbeyi Iskender Pasa 1551‘de Ardanuç'u fethederek Osmanlilara katmis ve Osmanlilarin ilk Ardanuç sancagini kurmustur. 93 Harbi olarak anilan Osmanli-Rus savasi sonunda yapilan antlasma ile Rusya' ya birakilan Ilçe, Birinci Dünya Savasi sirasinda yapilan halk oylamasi sonucu tekrar Osmanli Imparatorlugu'na katilmistir.  Mondros Mütarekesi'nden sonra Ardanuç, önce Ingilizlerin sonra Gürcülerin istilasina ugramis, Gümrü Antlasmasi ile 7 MART 1921'de de Türkiye' ye katilmis ve bugünkü Misak-i Milli sinirlari içinde yerini almistir. 1945 yilina kadar Artvin' e bagli bir bucak olan Ardanuç ayni yil Ilçe olmustur.  Yüzölçümü 969 kilometrekare olan Ilçe; kuzeyde Savsat, güneyde Yusufeli ve Erzurum'un Olur Ilçeleri, dogu Ardahan, batida ise Artvin Merkez Ilçe ile komsudur. Cografi bakimdan kirik bir arazi yapisina sahip olan Ardanuç‘un rakimi 500 Metre olup, tipik karasal iklime sahiptir. Ilçe merkezi, Kürdevan Yanlizçam ve Horosan daglari ile çevrilidir. Ilçe merkezinden, Bulanik, Horhot ve Eksinar çaylarinin besledigi Ardanuç Deresi geçmektedir. Ilçenin yüzölçümünün 468 kilometrekaresi tarim arazisi, 311 kilometrekaresi Orman alani, 149 kilometrekaresi ise daglik ve kayalik araziden olusmaktadir.  Ardanuç, il genelinde mevcut disa göç sorununu yasayan bir ilçelerden biridir. Toplam nüfusu 14.477 olan Ardanuç'un merkez nüfusu 5.278, köy  nüfusu ise 9.199‘dur. Nüfus yogunlugu 15 kisi olan ilçenin (1990-2000 yillarina göre) yillik nüfus artis hizi  %o (-) 20.56'dir. 

Ardanuç'un Il merkezine uzakligi 39 km .dir. Ilçe merkezinden geçen ancak karayollari standartlarinda olmayan Ardanuç-Ardahan yolunun yapim çalismalari devam etmektedir. Ilçenin 49 adet köy ve 1 merkez belediyesi bulunmaktadir. Köyler daginik yerlesime sahiptir.

Egitim- Ögretim ve Kültürel Yapi

   

Ilçe genelinde, 2002-2003 Egitim ve Ögretim yilinda, 2 adet anaokulu, 17 adet ilkögretim okulu, 1 adet yatili ilkögretim bölge okulu, 1 adet pansiyonlu ilkögretim okulu ve 1 adet çok programli lisede toplam 2.260 ögrenci egitim ve ögretim görmüstür.  Ardanuç, köy ve yayla senliklerinin yogun olarak düzenlendigi ilçelerden biridir. Bunlarin baslicalari; Ardanuç Belediye Baskaliginca düzenlenen Asiklar Senligi ve Karakucak Güres Festivali, Aydin Köyü Yayla Senlikleri ve Karakucak Güres Festivali, Bereket Köyü Yayla Senlikleri ve Güres Festivalidir.

    Saglik Hizmetleri

   Ilçede, 10 yatak kapasiteli 1 adet saglik merkezi, 5 saglik ocagi ve 22 saglik evinde saglik hizmetleri sunulmaktadir. Ardanuç Devlet Hastanesinin yapimi sürmektedir. Mevcut saglik kurumlarinda 15 pratisyen hekim, 1 dis hekimi, 63 yardimci saglik personeli görev yapmaktadir.

    Ekonomik Durum

   

Ilçe ekonomisi büyük oranda tarima dayalidir. Ilçe halkinin baslica gelir kaynaklari tarimsal üretim, hayvancilik ve mevsimlik is olan orman isçiligidir. Ilçede sanayi tesisi olarak Orman Genel Müdürlügü'ne ait (ORÜS) ve özellestirme kapsaminda olan 1 adet kereste fabrikasi bulunmaktadir. Büyük sanayi tesisi bulunmayan ilçede, marangoz, demirci ve oto tamircileri gibi küçük çapli isyerleri bulunmaktadir.
   Ilçenin en önemli gelir kaynagi hayvanciliktir. Artvin'de hayvanciligin en gelismis oldugu ilçe Ardanuç'tur. Büyük ve küçükbas hayvanciligin yaygin oldugu ilçenin en önemli yaylasi olan Bilbilan Yaylasinda yaz aylarinda devamli, cumartesi günleri ise büyük çapta olmak üzere hayvan pazari kurulmaktadir.

 

Ilçede yetistirilen baslica tarimsal ürünler, bugday, arpa, patates, fasülye, misir, domates, zeytin, elma, kizilcik, ceviz, üzüm ve armuttur. Kamusal imkanlarla da desteklenen aricilik, yaylacilik kültürünün yaygin oldugu ilçede önemli gelir kaynaklarindandir. Ilçede, son yillarda örtü alti yetistiriciligi-seracilik da yayginlasmaktadir.  

Ilçede; Bulanik köyündeki Rabat Kilisesi, Adakale köyündeki Gevhernik Kalesi, Ferhatli köyündeki Ferhatli Kalesi ile Artvin-Ardanuç yolu üzerinde bulunan Cehennem Deresi Kanyonu yerli ve yabanci turistlerin ilgisini çeken ve turistik degeri olan yerlerdir.[Alintidir)