BORÇKA

Tarih, Cografi Yapi, Nüfus

Idari Yapi

Artvin ve Borçka'nin da içinde bulundugu bölgeye ilk yerlersenlerin Orta Asyadan gelen 'HURRILER” oldugu yazili kaynaklarin incelenmesinden anlasilmaktadir. M.Ö 2000 yilindan baslayarak Hurilerin yöreyi de içine alan genis bir bölgede devlet kurduklari bilinmektedir. Daha sonra Urartularin Hitit Imparatorlugunun yikilmasi ile Borçka yöresine kadar yayildiklari, M.Ö 720-714 yillari arasinda Kimmerler, M.Ö 655‘de Sakalar daha sonra da Arsaklilarin egemenlik kurduklarai çesitli kaynaklarda yer almaktadir.

M.S 576 Yilindan itibaren bölgeye Bizanslilar hakim oldular. Halife Osman döneminde Islam Ordusu, 645 yilinda Bizans ordusunu yenerek bu bölgeye hakim olmustur. Sonralari Emeviler, Hazar Türkleri ve Bagratlilar bölgeye hakim olmustur.

Büyük Selçuklu Devletinin kurulmasindan sonra Artvin, Borçka, Savsat, Yusufeli ve Ardanuç Selçuklu topraklarina katildi(l063).Sonralari bölge Mogollarin egemenligine girdi.

 

Borçka ve çevresi Yavuz Sultan Selim'in Trabzon Valiligi döneminde Osmanli egemenligine girdi. 1877-78 Osmanli – Rus Harbinden sonra Kars, Ardahan, Artvin ve Batum ile birlikte Borçka da Anadolu'dan koparilarak Rus yönetimine birakildi. Bu tarihten sonra Borçka ve çevresi sik sik savaslara sahne olmustunr.

30 Ekim 1918 tarihinde imzalanan Mondros Antlasmasi'ndan hemen sonra Batum, Artvin, Borçka ve çevresi Ingilizlerce isgal edilmis, Ingilizlerin ayrilmasindan sonra da bölgeye Gürcüler girmistir. Gürcülerin hakimiyeti 9 Subat l921 yilina kadar sürdü. T.B.M.M. ultimatonu ile Gürcüler bölgeyi terketmis, 7 Mart 1921 yilinda Borçka, Artvin ve çevresi kesin olarak Anayurda kavusmus oldu.

Borçka Ilçesi 7 Temmuz l921 tarihinde ilçe olmus, 26 Haziran l926 tarih ve 877 sayili kanunla da Bucak haline getirilmis, 28 Mayis l928 tarih ve 1288 sayili kanunla da yeniden Ilçe statüsüne kavusturulmustur.

Ilçe, Karadeniz bölgesinin dogu ucunda, Artvin–Hopa Yolu üzerinde Çoruh Nehrinin kiyisinda sirin bir yerlesim yeridir. Yalçin ve geçit vermeyen karli daglarin, gür ormanlarin, yataklari derin ve hirçin akarsularin yarattigi essiz güzellige sahip olan Borçka'nin Il Merkezine uzakligi 32 Km . dir.

Batisi Hopa, güneyi Artvin ve Murgul, dogusu Savsat, kuzeyi ise Gürcistan Cumhuriyeti topraklari ile sinir olusturan ilçenin denizden uzakligi 36 kilometre ve rakimi 125 m .dir.

Ilçe topraklarinin büyük bir bölümünü sarp ve geçit vermeyen daglar kaplamistir. Çoruh vadisi bu daglik bölgeyi ikiye ayirmistir. Daglar, çogu yerde genis vadi olusumlarin olanak vermeyecek sekilde yüksektir. Söz konusu özellik tarima elverisli topraklarin genis alanlara yayilmasini da engellemistir. Ilçede ovalik alan bulunmamaktadir.

Ilçe topraklarinin büyük bir bölümünü Dogu Karadeniz sira daglarinin dogu uzantisi kaplar. Ilçenin dogusunda Çoruh vadisinin kuzeyinde yer alan en önemli kabarti 'Karçal Dagi”dir ( 3414 m ). Çoruh vadisinin güneyde yer alan 'Balikli Dagi Cankurtaran Geçidi ' ile geçit verir. Bu daglarin uzantisi olarak yer alan irili ufakli tepeler Ilçe topraklarinin engebeli görünümünü saglar.

Dag ve tepeleri ayiran derin vadiler, debi ve rejimi yüksek olan akarsu yataklarini olusturur. Ilçenin büyük vadisinde akan Çoruh Nehri, Artvin topraklarina Erzurum sinirlarindan girer, Borçka'da Murgul, Içkale, Deviskel derelerini ve nihayet Aralik, Karsiköy ve Güresen derelerini alarak Muratli Köyüne geçer ve Gürcistan Cumhuriyeti sinirlarina girerek yurdu terk eder.

Ilçenin önemli gölü Aralik Köyü yakinlarinda bulunan 'Karagöl”dür. Çevresi ormanlik olup, essiz dogal güzellige sahiptir. Alani 50.000 m2 'dir. Karçal daglari eteklerinde bulunan 'Yildiz Gölü' ilçenin ikinci gölünü olusturur.

Borçka Ilçesinde Karadeniz iklimi hakimdir. Yaz ve kis mevsimlerinde bol yagis ve ilik hava egemendir.

Bitki örtüsünü agaçlar ve meralar teskil eder. Meralar daha çok vadi tabanlarindadir. Daglarin vadiye bakan yamaçlari Ladin, köknar, çam agaçlarinin olusturdugu 'orman denizi” ile süslenmistir. Yüksek kesimlerde ise bu agaçlara mese, kestane, kizilagaç gibi yapraklilar karisir. Orman gülleri, orman alti bitkileri ve egreltiler ormanlik alanlarda dikkati çeker. Tarima elverisli arazinin az olmasi, ormanlarin tahribine neden olmustur. Yöre ormanlarinin çevre ve yurt ekonomisine katkisi büyüktür.

Ilçenin 2000 Yili Genel Nüfus Sayimi verilerine göre toplan nüfusu 27.654'dür. Ilçe merkezinin nüfusu 9.008, köy nüfusu ise 18.646 kisidir.

Köylerin dogal yapisi, yasam sartlarini zorlastirdigindan kirsal alanlardan sehir merkezlerine ve genellikle il disina sürekli göç olgusu görülür.

Ilçeye bagli 1 Belediye, 4 Mahalle ve 36 köy vardir. Ilçe merkezinde toplu yerlesim olmasina karsin, köylerde arazi yapisinin daglik olmasi nedeniyle daginik yerlesim hakimdir. Tarimsal nüfusun çogunlugu çay, findik, tütün ve orman ürünleriyle istigal etmektedir.

Ilçede kamuya ait 1 ve özel sektöre ait 2 çay fabrikasi bulunmaktadir.

Egitim - Ögretim ve Kültürel Yapi

Ilçe genelinde, 2002-2003 Egitim ve Ögretim yilinda 8 adet anaokulu, 26 adet ilkögretim okulu, 1 adet yatili ilkögretim okulu, 1 adet pansiyonlu ilkögretim okulu ve 2 adet lisede toplam 5.034 ögrenci egitim ve ögretim görmüstür. Bu kurumlarda görev yapan ögretmen sayisi 239'dur. Ilçemizde Gençlik Spor Ilçe Müdürlügü tarafindan isletilen 1 Spor Sahasi bulunmaktadir.

Saglik Hizmetleri

Ilçede, 30 yatak kapasiteli 1 adet devlet hastanesi, 110 yatak kapasiteli 1 adet SSK hastanesi, 4 saglik ocagi ve 26 saglik evinde saglik hizmetleri sunulmaktadir. Mevcut saglik kurumlarinda 4'ü uzman 12'si pratisyen 16 hekim, 77 yardimci saglik personeli görev yapmaktadir.

Ekonomik Durum

Ilçede yaygin olan çay ve findik üretimi yöre insanin en önemli gelir kaynaklarini olusturmaktadir. 1984 yilinda hizmete açilan Muratli Çay Fabrikasi, çevre köylerde üretilen çay ürününü islemektedir. 2002 yili içerisinde 18.379 dekar alanda 4008 yas çay üreticisinden 13.507 ton yas çay alimi yapilarak 2.015 ton kuru çay üretimi gerçeklestirilmistir. Isletmede 620 kisilik istihdam olanagi saglanmaktadir.

Zengin orman varliginin bulundugu ilçede 17 marangöz atölyesi bulunmakta olup, bu atölyelerde genellkle 3 kisi çalismaktadir. Tarimsal Kalkindirma kooperatiflerine ait 4 adet orman ürünlerini isleyen ve özel sektöre ait tesis bulunmaktadir. Yöre insaninin önemli gelir kaynaklari arasinda orman ürünleri istihsali de bulunmaktadir.

Ilçede hayvanciligin ekonomik yasantidaki payi azdir. 2002 yili itibari ile 10.760 büyükbas ve 3.453 küçükbas hayvan bulunmaktadir.. Hayvancilik tamamen iç tüketime yöneliktir. Orman köylerinde aricilik yaygindir. Ilçede 10.711 adet fenni kovan 2080 adet karakovan mevcut olup, yillik ortalama 255 ton bal üretimi saglanmaktadir. Ilçede 2 alabalik üretim tesisi bulunmaktadir.

Borçka turizm degeri olan dogal ve tarihi zenginliklere sahip olmasina karsin, ilçede turizm sektörü yeterince gelismemistir. Ilçe Karçal Daglarinin eteklerini kaplayan genis yaylalar (Karçal Yaylalari, Küçük Yayla), irili ufakli tepeler (Vergetil Sirti), soguk sulari (soguk su, beyaz su), dere ve gölleri (Karagöl,Yildiz Gölü) ile doyumsuz manzaralar arz eder.

Aralik Köyü sinirlari içerisinde bulunan Karagöl, 'orman denizi” içerisinde kapkara deniz görünümlü, alabaligi, buz gibi soguk suyu ve essiz manzarasi ile önemli bir kamp yeridir. Ilçe, balikçilik (Alabalik) ve av turizmi (Ayi,Domuz , Çakal, Tilki, Kurt, Dag Keçisi, Vasak vb. ) açisindan zengin bir potansiyele sahiptir.

Ilçenin dogusunda bulunan Karçal daglari dag turizmine oldukça musaittir. Dagcilar için bir cennet sayilabilecek Karçal daglari ( 3400 m ), essiz güzellikteki manzaralari, buzullari, buzul devrinden kalma irili ufakli gölleri, buzullarin erimesinden dogan dereleri, tarihi kemer köprüleri ve yaylalari ile zengin bir turizm potansiyeline sahiptir.

Ilçede 22'si Tarimsal Kalkinma, 1'i Motorlu Tasiyicilar, 1'i Minibüsçüler, 1'i Esnaf ve Kefalet, 1'i Konut ve 1 Damperli Kamyoncular Kooperatifi olmak üzere 27 kooperatif bulunmaktadir.