|
|
Rize ili , Güneysu ilçesi
|
|

|
A-TARIHI: |
Güneysu Rize Iline bagli eski bir bucak merkezi iken, 15 Temmuz 1987 yilinda yürürlüge giren 3392 sayili kanunla Ilçe olmustur. Güneysu 1987 yilindan önce Rize merkez' e bagli oldugundan Ilçenin tarihi Rize'nin tarihi ile birlikte anlatilmaya çalisilacaktir. Güneysunun tarih öncesi çaglariyla ilgili yapilan arastirmalara göre, bölge yontma tas çagindan sonra iskan görmüstür. Güneysunun M.Ö 650-500 yillarinda miletliler tarafindan küçük bir liman ve pazaryeri olarak kuruldugu tahmin edilmektedir. Güneysu, M.Ö 606 yilinda kisa bir süre için medlerin hakimiyeti altina girmis, daha sonda sirasiyla Pensler' in, pontus Devleti' nin, Roma Imparatorlugunun, Bizans imparatorlugunun ve Trabzon Rum Devleti' nin egemenligine girmistir. Malazgirt zaferinden sonra bir ara Selçuklular' in yönetimine girmis ise de Trabzon Rum Devleti bölgeye tekrar hakim olmustur. 1461 yilinda Fatih Sultan Mehmet' in Trabzon' u fethinden sonra, Güneysu Osmanli Imparatorluguna katilmistir.
Güneysu Ilçesinin eski adi ‘' POTOMYA''dir. Bu adi; Ilçenin içinden geçen ve Salarha deresi ile birleserek Taslidere mevkiinden Karadenize akan Potomya Deresin' den almistir. |
B-COGRAFYA |
Güneysu, Rize' nin güneydogusunda Taslidere' nin denizle birlestigi noktadan güneye dogru gidildikçe 9. kilometrede yer alan ve 107 kilometrekare alana sahip, Rize' nin iç kesim Ilçelerinden biridir. Dogudan Çayeli, Batidan Ikizdere, Kuzeyden Rize merkez ve Güneyden Erzurum hudutlari (Kaçkar Daglari) ile çevrilidir. Güneysu Ilçesi, karos Dagi' nin güneyinde, Kibledagi ve Ayane tepelerinin eteginde kurulmustur. Ilçede yükseklikleri 2000 metrenin altinda kalan bir çok tepe mevcuttur. Ilçenin en yüksek tepesi Kibladgi tepesidir. Bu tepeler herhangi bir özellige sahip degildirler. Güneysu ilçe merkezinin deniz seviyesinden yüksekligi 152 m .'dir.

Ilçe engebeli bir arazi yapisina sahiptir. Arazinin tümü bitki örtüsü ile kaplidir. Ç iplak araziye rastlamak mümkün degildir. Düzlük denilebilecek arazi hemen hemen hiç yoktur. Bölgede göze çarpan vadi aralarindan büyük küçük çok sayida dere akmaktadir. Ballidere, Islahiye, Kibledagi ve Gürgen dereleri ilçe merkezi civarlarinda birleserek Potamya çayini meydana getirmektedir. Ilçe dört mevsim iliman ve yagisli bir iklime sahiptir. |
C-ULASIM |
Ilçede ulasim karayolu ile saglanmaktadir. Ilçe Rize merkez ‘e 15 Km . komsu Ilçe Çayeli ne 22 Km . uzunlugundaki karayoluyla baglidir. Rize- Güneysu arasi yolcu tasima hizmetleri minibüslerle saglanmaktadir. Güneysu dan diger Ilçelere yolcu tasimaciligi yapilmaktadir. Rize- Güneysu arasinda karsilikli olarak 10 dakika araliklarla duraklardan hareket etmektedirler. Ayrica ilçenin tüm köylerinden Rize merkeze yolcu tasinmaktir. Il merkezinden ilçenin herhangi bir köyüne tek vasita ile ulasmak mümkündür. Güneysu köylerinden yolcu tasimaciligi yapan minibüslerin Il merkezindeki dolgu sahasinda ayri ayri duraklari bulunmaktadir |
D-TURIZM KAYNAKLARI |
Ilçemizde turizm alaninda Ilçe Merkezinden 16 km . uzaklikta bulunan ve genis düzlüge sahip han düzü yaylasi yaz aylarinda dag ve yaylacilik turizmiyle ilgilenen vatandaslar tarafindan ziyaret edilmektedir. Yaylada henüz ziyaretçilere hizmet verebilecek nitelikte alt yapi olusmamistir. Bu yaylada, ilki 1999 yilinda olmak üzere her yil düzenli olarak Agustos ayi içerisinde yayla senlikleri düzenlenmektir. Bu yaylada konaklama tesisleri olmadigindan daha çok günübirlik ziyaret edilmektedir. Yolu düzgün olup her çesit vasitayla ulasmak mümkündür. Bunun disinda turistik restoran niteliginde bir anda 150 Kisiye hizmet verebilecek kapasiteye sahip Ilçe Merkezinde alabalik çiftligi bulunmaktadir. Ayrica Asmaliirmak köyü ile Gürgen köyünde sadece alabalik satan 2 ayri balik çiftligi vardir. Basköy ve Çamlica köylerinde çesitli hastaliklara iyi geldigi tecrübe edilen ilicalar mevcuttur. Rize'den Basköy ve Çamlica köylerindeki ilicalara tek vasita ile ulasmak mümkündür. Rize, Basköy arasi 24 Km .' dir bunun 14 Km .' si asfalt 7.5 Km .' si beton, 2.5 Km .' si stabilize yoldur. Çamlica köyü Rize Merkez' e 20 Km . uzunlugunda karayoluyla baglidir. Bu yolun 14 Km'si asfalt, 3 Km'si beton ve 3 Km'si de stabilizedir. |
E- EKONOMIK DURUM |
Halkin büyük bir bölümü geçimini çaydan ve buna bagli olarak gelisen sanayi kuruluslarinda çalisarak elde ettigi ücretle saglamaktadir. 10700 hektarlik Ilçe arazisinin 3784 ‘lük bölümünde tarim arazisidir. Tarim arazisinin 3500 hektarlik kisminda çay tarimi yapilmaktadir. Yerlesim alanlari civarindaki arazinin büyük bir bölümü çay tarimina ayrildigi için son yillarda hayvancilik sektöründe büyük bir gerileme olmustur. Bazi aileler tarafindan ev ihtiyacini karsilamak amaciyla hayvancilik yapilmaktadir.
Ilçede Kamuya ait 2 özel sektöre ait 40 civarinda çay fabrikasi ile atölyesi mevcuttur. Bu tesisler önemli ölçüde istihdam saglamaktadir. Ayrica son yillarda tasimali egitim ve Ilçenin Il merkezine yakin olusundan dolayi yolcu sayisinda meydana gelen artis tasimacilik sektörünün gelismesinde etkili olmus ve 100' e yakin aile geçimini bu yolla saglamaktadir. Bunun disinda 150'ye yakin aile aricilikla ugrasmaktadir. Bu aileler yaklasik 4000 civarinda ari kovanina sahiptir. Yillik bal üretimi 40-50 ton arasinda degismektedir |
F- SOSYAL DURUM |
Ilçe halkinin sosyal yasami geleneksel bir özellik arz etmektedir. Her nekadar kent yasaminin izlerine rastlanmakta ise de Ilçede hakim olan yasam tarzi geleneksel köy yasamidir. Ekonomik düzeyle ilgili olarak konutlarin çogu, arsa sikintisi da göz önünde bulundurularak çok katli betonarme olarak insa edilmistir. Ilçenin tüm köylerine yol, su, elektrik hizmeti götürülmüstür. Beyaz esya kullanimi anadolunun diger Ilçelerine oranla yüksektir. Ilçede saglik hizmetleri, Saglik Bakanligina baglik bir saglik ocagi, Çalisma ve Sosyal Güvenlik Bakanligina bagli bir saglik istasyonunda verilmektedir. Ilçede 5 doktor tarafindan saglik hizmetleri verilmektedir |
G- EGITIM DURUMU |
Ilçede egitim 1980 yilindan sonra hiz kazanmaya baslamistir. Okuma orani % 90 civarindadir. Egitim alaninda ikisi birlestirilmis olmak üzere 8 ilkögretim okulu, 2 lise, 1 özel ilkögretim okulu, 1' de özel lise tarafindan egitim faaliyetleri sürdürülmektedir |
H- ISTATISTIKI BILGILER |
Ilçe Nüfusu |
16552 |
|
|
Dis Göç Orani (Binde) |
5 |
|
|
Belde Sayisi |
|
|
|
Köy Sayisi |
22 |
|
|
Okur-Yazarlik Orani (%) |
90 |
|
|
Ögrenci Sayilari |
KIZ |
ERKEK |
OKUL SAYISI |
Ilkögretim |
919 |
1013 |
7 |
Lise ve Dengi Okullar |
86 |
113 |
3 |
|
GÜNEYSU'DA FAALIYET GÖSTEREN SIVIL TOPLUM ÖRGÜTLERI |
ADI |
BASKANI |
TELEFONU |
ZIRAAT ODASI BASKANLIGI |
Muhammet PEÇE |
3441832 |
Soförler Odasi Baskanligi |
Ahmet FIRAT |
3442728 |
Esnaf ve Sanatkarlar Odasi Bask. |
Ali KARSLI |
3441830 |
Avcilar ve Aticilar Kulübü |
Ali Ulvi KANBUR |
Telefonu yok |
Güneysu Lise ve Üniversite Mez.Dernegi |
Muhammet KARAOSMAN |
|
Kizilay Dernegi |
Muhammet PEÇE |
3441832 |
|
|
|
|
|
|
|
|