RIZE ATATÜRK MÜZESI (MATARACI MEHMET EFENDI EVI)

Müftü Mahallesi'nde yer alir. Kuzeyinde genis bir bahçesi vardir. 20. yy'in baslarinda yapilmistir. Iç sofali, planli, üç katli bir evdir. Ikinci katta, kuzeydogudaki oda Atatürk'ün kaldigi odadir. Ulu Önder Atatürk, 17 Eylül 1924 tarihinde Rize'yi ziyaret ettigi sirada, Mantarci Mehmet Efendi'nin evinde misafir edilmis ve bu odada kalmistir. Mantarci Mehmet Efendi Evi restore edilmis ve müze olarak 27.12.1985 tarihinde ziyarete açilmistir. Zemin katta, Rize Il merkezinden toplanan kitabeler ve mezar taslari, birinci katta ise bazi ahsap oymali mimari parçalar, dokuma araç gereçleri, etnografik eserler sergilenmektedir. Ikinci katta ise Atatürk zamanindan kalan esyalar, Atatürk'e ait giysiler, Kurtulus Savasi ve Atatürk'e ait fotograflar bulunmaktadir.
RIZE MÜZESI
Rize Müzesi Müdürlügü 1984 yilinda Atatürk evi olarak hizmet vermeye baslamistir. Kültür Bakanligi tarafindan sehir merkezinde restorasyonu tamamlanan iki adet eski eser yapidan sari ev olarak adlandirilanin teshir ve tanzimi tamamlanarak 27.06.1998 tarihinden itibaren müze olarak parçalanmis olup, zemin kat kafeterya bölümü ve ikinci kat ise yöresel yemeklerin sunuldugu lokanta olarak hizmet vermektedir. Rize müzesinde 52 arkeolojik, 1014 etnografik, 594 sikke, 17 Mühür ve mühür baskisi ve 3 arsiv vesikasi, 17 el yazmasi olmak üzere toplam 1695 envanterli eser bulunmaktadir.
RIZE KALESI
Sehir merkezinin güneybatisinda yer alir. Iç Kale ve Asagi Kale'den meydana gelmektedir. Yogun yerlesme sebebiyle Asagi Kale tamamen yok olmus, bati tarafindan bazi sur parçalari ve kuleleri günümüze gelebilmistir.
BOZUK KALE
Il merkezinin 10 km dogusunda Gündogdu'da, ayni adla anilan derenin kenarinda yer alir. Denizden 30 m yükseklikte kurulmus küçük bir gözetleme kulesidir. Karadeniz sahillerinde sik görülen küçük orta çag kalelerinden biridir.
ZIL KALE
Bölgenin en dikkate deger eserlerinden birisidir. Ilçe merkezinin 15 km güneyinde, Firtina Deresi'nin bati yamaçlari üzerinde kurulmustur. Kalenin üzerinde insa edildigi sarp kaya kütlesi denizden 750 m dere yatagindan yaklasik 100 m yüksekliktedir. Kale; dis surlar, orta surlar ve iç kaleden meydana gelmektedir. Kale dogal bir kaya kütlesi üzerinde kurulmustur. Dis kalenin kapisinda kuzeybati yönündeki patika bir yolla ulasilir. Kuzeydeki kapinin söge taslari sökülmüstür. Bir teras yardimiyla orta surlar seviyesine çikilir. Buradan ikinci kapi yardimiyla kale içerisine girilir. Orta kale içerisinde üç önemli yapi bulunmaktadir. Bunlar muhafiz binasi, sapel ve baskuledir. Kulenin dört katli oldugu, duvarlardaki hatil izleri ve kiris deliklerinden anlasilmaktadir. Içerisinde ince bir bölüntü duvari ve dolgu toprak vardir. Duvarlar üzerinde dogu yönünde kemerli pencereler, diger taraflarda mazgal delikleri bulunmaktadir. Kulenin üstünün dendanli bir teras seklinde oldugu belirlenmistir. Duvarlar içerisinde dikey uzanan boru yuvalari belki de kapanmis sarniçlari su akitiyordu.
KALE-I BALA (YUKARI KALE)
Çamlihemsin Ilçesi'ne 40 km uzaklikta, Hisarcik Köyü sinirlari içerisinde Firtina Deresi'nin kaynaklarina hakim bir noktada kurulmustur. Kaynaklarda geçen bir diger adi da Varos Kale'dir. Kalenin ana plani dikdörtgen olarak tanimlanabilir. Dogusu, güneyi ve kisman kuzeyi sarp kayaliktir. Bati tarafi egimli bir arazi üzerindedir. Giris kapisi kuzeybatidadir. Kalenin kuruldugu yer ve duvar isçiligi bakimindan Zil Kale ili iliskisi açiktir. Zil Kale ile ayni tarihlerde yapilmis olmalidir.
KIZ KALESI (PAZAR)
Ilçe merkezinin batisinda küçük bir yarimada üzerinde kurulmustur. Kayaklik bir zemin üzerinde bulunan kalenin kara ile baglantisi kesilmistir. Yaklasik 7x7 m boyutlarindaki kalenin duvarlarinda muntazam tas isçiligi görülür. Giris kapisi batidandir. Güney surlar yikilmistir. Saglam kalan duvarlarda mazgal pencereleri ve yuvarlak kemerli üst kat pencereleri yer almaktadir. Kiz Kalesi'nin kesin olarak kimin tarafindan yapildigi bilinmemektedir. 13.-14. yüzyillarda Trabzon Devleti zamaninda yapildigi sanilmaktadir. Kale, Osmanli döneminde onarilarak kullanilmistir.
CIHAR KALE
Sahilden 7 km içeride, Yücehisar Köyü sinirlari içinde Hemsin Deresi'nin dogusunda yer alir. Ana plan yuvarlaktir. Surlarin tas isçiligi muntazam degildir. Kapisi kuzeydogudadir ve iki kule ile desteklenmistir. Ortada yarim daire planli bir kule bulunmaktadir.
SEHITLER ÇESMESI
Islampasa Mahallesi'nde eski Güneysu yolu üzerinde 1917 yilinda yapilmistir. Dairevi kemerli bir cepheye sahiptir. Tek lülelidir ve lülesi üzerinde tasligi vardir. Çesme, 1916 yilinda sehrin savunmasi sirasinda sehit olan askerlerimizin gömüldügü bir yerde yapilmistir. Isgal sirasinda Ruslar bu sehitlikten yol geçirmek için kazi yapinca sehitler buradan nakledilmistir. Bu nakil sirasinda sehit askerlerin çürümüs elbiselerinden çikan paralarla halk bu çesmeyi yaptirmistir. Çesmenin üzerinde Latin harfli kitabe metni ünlü sair Bayburtlu Hicrani tarafindan yazilmistir.
ESKI RIZE EVLERI
Sehir merkezinde çok az sayida eski ev koruma altina alinmistir. Bunlarin da iki, üç tanesi korunup yasatilmaktadir. Rize evlerinin yapiminda geleneksel yapi malzemeleri ve teknikleri kullanilmistir. Bu evler yigma tas ve dolma göz tekniginde yapilmis duvarlar, dört yana egimli, kiremitle kapli çatilara sahiptirler. Sehir evleri genellikle iki veya üç katlidir. Zemin katta, ahir, kiler gibi servis hacimleri kullanilir. 1.katta mabeyn, sofa ve odalar bulunmaktadir. Mabeynde(esas yasanilan alan)Bulunan ocakta yemek pisirilir. Odalar geleneksel olarak tasarlanmislardir ve bazilari ahsap süslemelidirler.
TUZCUOGULLARI EVI
Rize'nin en eski evlerinden birisidir. 18. yy olarak tarihlenebilir. Üç katli olarak yapilmis mabeynli bir evdir. Içerisinde de çok sayida oda, hela ve banyo bulunmaktadir. Evin disinda ayrica bir mutfak ve konak hamami yer almaktadir.
ÇAGLAYAN MUSTAFA HACALOGLU EVI (FINDIKLI)
Köyün girisinde,mahallenin batisindamahallenin batisinda yer alir. Bes katli geleneksel ev ve serenderin olusturdugu yapi Bölgenin en eski ve tipinin en iyi örneklerinden birisidir.
HURSIT BEY EVI (FINDIKLI)
1849 yilinda Mehmet Usta tarafindan yapilmistir. Iki katli, hayatli tipte bir evdir. Zemin kat ahir, birinci kat esas yasama alanidir. Zemin kat yonu tas, birinci kat dolma göz duvarlara sahiptir. Evin esas plani mabeyne (hayat) bagli bir iç hayat ve etrafindaki odalardan olusmaktadir. Odalarin kapi kanatlari, yüklükleri, tavanlar ahsap süsleme bakimindan zengindir. Tas ocaklarin alinliklari yasmaklari üzerinde bitkisel süslemeler ve kitabeler yer alir. Evin süslemeli odasi batidaki bas odadir. Burada yan duvarlar üzerinde bazi büyük yapilari cami, saray, gemi, tren, top arabasi gibi tasvirler yer almaktadir. Evin giris katindaki yarim daire merdiven ve eve su girisini saglayan tas yalaklar ilginç özellikler tasirlar.
SENYUVA KÖPRÜSÜ (ÇAMLIHEMSIN)
Eski adiyla Çinçiva Köprüsü bölgenin tas köprülerinden birisidir. Tek bir kemerle Firtina Deresi geçilmistir. Ayrica korkuluk duvari tamir edilerek üzerine demir bir kisim ilave edilmistir. Köyün yaslilari 1699 tarihli bir kitabesinin 1946 yilindaki bir selde kayboldugunu kaydederler. Eger bu dogru ise, yapi bölgenin en eski köprülerinden birisidir.
KÖPRÜKÖY KÖPRÜSÜ (ÇAMLIHEMSIN)
Firtina Deresi üzerinde kurulu tas köprülerinden birisidir. Köprünün bati ayagina küçük bar tabliye kemeri ilave edilmistir. Tabliyesi iki yandan dik olan köprünün korkuluk duvarlari kismen yikilmistir. Köprünün 19. yüzyil sonlarinda Türk ustalar tarafindan yapildigi bilinmektedir.
ÇAGLAYAN KÖPRÜSÜ(FINDIKLI)
Köyün merkezinden geçen Abu Deresi üzerinde kurulmustur. Bölgedeki yaygin tas köprülerden birisidir. Tek bir kemer gözünden olusur. Son yillarda kullanilmayan köprünün korkuluklari yikilmistir. Yapildigi tarih bilinmemektedir.
GÜNEYCE KÖPRÜSÜ (IKIZDERE)
Güneyce'nin merkezinden geçmekte olan Iyidere Suyu üzerinde yapilmis tek gözlü tas köprüdür. 1901 yilinda insa edilmistir.
ISKENDER CAFER PASA CAMII
Islampasa Mahallesi'nde genis bir hazire içinde Islampasa ve Kursunlu Camii olarak da anilmaktadir. H. 978/M. 1570 yilinda Iskender Cafer Pasa tarafindan yaptirilmistir. Cami ahsap bir son cemaat yeri, tas duvarli ve kubbe ile örtülü bir harim kismindan meydana gelmektedir. Caminin duvarlari moloz taslarla örülmüstür. Harimin kuzeybati kösesinden minareye çikilmaktadir. Kare planli harime kuzey cephedeki kapi ile girilir. Her cephedeki iki pencere aydinlanmayi saglar. Bu pencereler düz letonludur. Ayrica sekizgen kubbe kasnagi üzerinde yuvarlak kemerli pencereleri vardir. Tromplara oturan kubbe içinde demir parmaklikli bir kandillige sahiptir. Kubbe distan ise kursun kaplidir. Tas mihrap sade bir görünüme sahiptir. Camiye göre oldukça büyük olan ahsap minber yenidir. Eskiden ahsap olan mahfil son yillarda betonarme olarak yenilenmistir. Süslemeler de yenidir.
BÜYÜK GÜLBAHAR SULTAN CAMII
Bütünüyle dikdörtgen planli olan cami son cemaat yeri ve harim kismindan meydana gelen kirma çatili bir yapidir. Insa tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Son cemaat yeri bir subasman üzerine oturur. Iki katli tas ve ahsap olarak insa edilmistir. Dogu tarafinda imam odasi, batisinda bir odunluk ile üst kata çikan merdiven bulunmaktadir. Üst kat bagdadi olarak insa edilmis, kurs yeri olarak kullanilmaktadir. Son cemaat yerinden çikilan minare batidadir. Harim kisminin duvarlari düzgün yonu olarak mahalli siyah tastan yapilmistir. Son cemaat yeriyle birlikte dört omuz bir çatiya sahiptir. Üzeri kiremit kaplidir. Kare planli harim kismina son cemaat yerinden ve batidaki kapidan girilir. Girisin üzerinde iki sütunla tasinan ahsap bir mahfil bulunmaktadir. Tavan ahsap olup ortada bagdadi bir kubbeye sahiptir. Harim kismini dogudan üç, diger cephelerde iki olmak üzere, çift sira yuvarlak kemerli pencereler aydinlatir. Mihrap yivli sütünlarla sinirlandirilmis ve yatay dilimli bir nise sahiptir. Ahsap minber sadedir. Gülbahar Camii birkaç defa yikilip yapilmistir.
KÜÇÜK GÜLBAHAR HATUN CAMII
Küçük Gülbahar Hatun Mahallesi'ndedir. Büyük Gülbahar Camii'nin dogusunda yer alir. Eski cami harap olunca 1956 yilinda biraz kuzeye kaydirilarak yeniden yaptirilmistir. Ilk yapi 16. yy'da, Yavuz Sultan Selim'in esi, Gülbahar Sultan'a atfedilmistir.
KALE CAMII
Kale Mahallesi'nde ve Rize Iç Kalesi'nin güneyinde bulunur. 1658 yilinda yapilan cami son zamanlarda yenilenmistir. Arazinin egiminden dolayi bir zemin kata sahiptir. Zemin kat tas, üst kat betonarme olarak yapilmistir. Örtü kirma çatili olup, kiremit kaplidir. Caminin dogusunda imam odasi ve bir servis hacmi bulunmaktadir. Harime küçük bir son cemaat kismindan gidilir. Düz ahsap tavanli harim, yuvarlak kemerli genis pencerelerle aydinlatilmistir.
ORTA CAMII
Sehir merkezinde Yeniköy Mahallesi'ndedir. Ilk cami 1737 senesinde yapilmistir. Bugünkü cami ise 1941 yilinda yeniden insa edilmistir. Dikdörtgen planli cami kalin tas duvarli ve kirma çatilidir. Kuzey, dogu ve bati tarafindan kapilari vardir. Son cemaat mahalli olmayan caminin giris kismi üzerinde mahfil bulunmaktadir.
MÜFTÜ MAHALLESI CAMII
1785 tarihli eski caminin yerine biraz kuzeye kaydirilarak 1965 yilinda yeniden yapilmistir. Camiye sonradan ilave edilen son cemaat mahallinden girilmektedir. Ayrica doguya açilan bir kapisi vardir. Muntazam kesme tastan yapilmis caminin harimini yüksek kasnakli, kursun kapli bir kubbe örter, kuzeybati kösede tas minare yer alir. Caminin mihrabi tas, minberi ahsaptir. H.1200/M.1785 tarihinde yapilmis cami kirma çatili idi. Cephelerden iki sira pencere ile aydinlaniyordu. Bu cami H.1282/M.1865'te etraflica onarilmistir.
RESADIYE CAMII
Resadiye Mahallesi'nde yikilip yenilenen camilerden birisidir. Eski caminin yapilisi 1671 olarak kabul edilmektedir. Bugünkü cami 1962 yilinda yaptirilmistir.
CAMIÖNÜ CAMII
Camiönü Mahallesi'nde yer alir. Halk arasinda Fener Camii olarak da bilinir. Kitabesine göre eski cami 1698 yilinda yapilmistir. Eser 1949 yilinda yenilenmistir.
DEGIRMENDERE CAMII
Degirmendere Mahallesi'ndedir. Bu cami de yenilenerek günümüze gelmis tarihi eserlerden birisidir. Ilk cami H.1200/M.1786 yilinda yaptirilmistir. Bu cami H.1327/M.1911 yilinda onarilmistir. Minaresi sonradan yapilmistir.
TASÇIOGLU CAMII
Yenimahalle'de yer alir. Yikilip yenilenen camilerden birisidir. H.1126-1131/M.1714-1718 tarihleri arasinda Cezayirli Kaptan Ali Pasa tarafindan yaptirilmistir. Bu caminin mimari özellikleri hakkinda bilgimiz yoktur. Büyük bir ihtimalle kirma çatili bir yapiydi. Bu caminin H.1250/M.1834 yilinda onarildigini biliyoruz. 20. yy'in baslarinda camiye Tasçioglu adli bir hayirsever tarafindan bir kisim ilave edilerek, onartilmis, bundan sonra cami Tasçioglu Camii olarak anilmistir. Caminin 1940 yilinda yeniden onarildigi bilinmektedir. Bugünkü caminin insaatina 1979 yilinda baslanmis ve uzun yillar sürmüstür.
SEYH CAMII
Sehir merkezinde, eski Vilayet Konagi'nin güneyinde eski Piri Çelebi Mahallesi'nde yer alir. Ilk cami 1711 yilinda yapilmistir. Bu yapi bazi onarimlarla 1953 yilina kadar gelmistir. Bugünkü caminin insasi 1953-1965 yillari arasinda tamamlanmistir. Seyh Camii, Merkez Camii'nden sonra Rize'nin en büyük ve özen gösterilerek yapilmis camisidir. Bes bölümlü bir son cemaat mahalli ve kare bir harimden meydana gelen çifte minareli bir eserdir.
MERKEZ UZUNKAYA KÖYÜ CAMII
Köyün merkezinde eski bir mezarligin kenarinda yer alir. Ilk olarak 19. yy'da yapildigi tahmin edilen cami son yillarda yikilarak yenilenmistir.
Bugünkü cami kesme tas duvarli, dikdörtgen planli bir yapidir. Camiye dogudan girilmektedir. Harimde, kuzey cephede bir mahfil bulunmaktadir. Mahfilin kösk kisminda ve kapilarinda eski camiden kalan ahsap süslemeli parçalar kullanilmistir. Tas minaresi kuzeybatidadir. Caminin dogusunda imam evi ve Kur'an Kursu yapilmistir.
EKSIOGLU CAMII (ARDESEN)
Bu cami ilçe merkezinde Çiftekavak Mahallesi'nde yer alir. Onarilip yeni ilaveler yapilarak günümüze gelmistir. Ilk cami Eksioglu Haci Mustafa Efendi tarafindan insa edilmistir. Bu yapi H.128/M. 1869 yilinda yenilenmistir. Yenilenen caminin kuzeyine, yakin yillarda bir kisim ilave edilmis, kuzeybatisina da minare yapilmistir.
SESLIKAYA KÖYÜ CAMII (ARDESEN)
Köyün merkezinde yer alir. 1801 yilinda yapilmis, bölgenin ahsap süslemeli camilerinin güzel bir örnegidir. Yapi malzemesi muntazam yontulmus tas ve ahsaptandir. Dikdörtgen planli olan caminin yakin yillarda önüne yeni bir kisim ilave edilmistir. Kuzeydogudaki minare de bu sirada yapilmistir. Harime kuzey cephedeki kapidan girilir. Girisin üzerinde mahfil bulunur. Harimin aydinlatilmasi, her cephede altta büyük, üstte küçük düz lentolu ikiser pencere ile saglanmistir. Caminin tas mihrabi sadedir. Esas önemli olan ahsap süslemeli minber, mahfil ve tavandir. Minberin yan yüzleri ve korkuluklari barok karakterli kivrim dallar, S kivrimlari ile doldurulmustur. Aynalikta kivrim dallar arasinda stilize laleler bulunur.
TUNCA KÖYÜ CAMII (ARDESEN)
Meyilli bir arazide kurulmustur. 1902-1909 yillari arasinda yaptirilmistir. Kesme tastan insa edilmis, kirma çatili bir camidir. Zemine bir medrese kati yerlestirilmistir. Son cemaat mahalli olmayan camiye kuzey cephesinin ortasindan ve kuzey batidan girilir. Harim düz letonlu iki sira pencere ile aydinlatilmistir. Caminin tas mihrabi sade bordürlerle çevrilmistir. Minber ahsaptir ve yüzeyi bütünüyle barok karakterli bölgesel motiflerle süslenmistir.
YUKARI DURAK CAMII (ARDESEN)
Büyük Mahalle'de H.1156/M.1743 yilinda insa edilmistir. Kalin tas duvarlara sahiptir. Kapi kanatlari ve minberi orijinaldir ve ahsap süslemelidir. Cami günümüze gelinceye kadar birçok onarim geçirmistir.
ISIKLI CAMII (ARDESEN)
Son zamanlarda kuzey cephesinde bir son cemaat mahalli eklenmistir. Esas cami muntazam tas duvarli, kirma çatili bir yapidir. 1887 yilinda yaptirilmistir. Süsleme bakimindan ahsap minber, tavan ve mahfil önemlidir. Minber süslemesi, Tunca Camii minberine benzer. Büyük bir dair içerisinde çikan C kivrimlari ile barok karakterli diger motifler bütün yüzeyi kaplamistir.
SENKÖY CAMII (ÇAMLIHEMSIN)
Son derece meyilli bir arazide yapilmistir. Iki katli bir camidir. Zemin kat tas duvarli, esas kat bütünüyle ahsaptir. Genis saçakli olan caminin dört omuzlu kiremit kapli bir çatisi vardir. Bölgenin geleneksel ahsap camilerinden birisidir. Ahsap süsleme mahfil korkulugunda ve minberde görülür. Nakis ve kalem isi süslemeler sadedir. Cami 1900 yilinda köy halki tarafindan yapilmistir.
ASAGI ÇAMLICA KÖYÜ CAMII (ÇAMLIHEMSIN)
Tas duvarli iki katli, kirma çatili bir yapidir. Zemin kat medrese olarak yapilmistir. Medrese katina kuzeydogu kösesindeki kapi ile girilir. Bu kisim epeyce elden geçmistir. Sadece bati duvarlarinda bir ocak kalmistir. Hariminahsap dösemesi son yillarda betonarme olarak degistirilmistir. Caminin minberi çok iyi bir ahsap isçiligi gösterir. Sahte kemerli inis kompozisyonlari üzerinde bir daireden çikan S ve C kivrimli yan yüzleri kaplar. Dilimli kemerlerle taçlandirilan nisler ve üçgen aynalik, sadelestirilmis bir barok üslubu yansitir.
CAFER PASA CAMII (ÇAYELI)
Denize hakim bir teras üzerinde, eski bir mezarligin yaninda yer alir. 1467 yilinda yaptirilan camii onarimlarla günümüze gelmistir. Bugünkü caminin kuzey tarafina yeni bir kisim ilave edilmistir. Burasi imam evi ve Kur'an Kursu olarak kullanilmaktadir. Esas cami kareye yakin, dikdörtgen planli bir harimden meydana gelmektedir. Moloz tas duvarli olup, kiremit kapli kirma çatiya sahiptir. Harimin girisinde iki ayaga oturan bir mahfil bulunur. Harim yanlarinda üçer, kible tarafinda ikiser pencereye sahiptir.
ORMANCIK CAMII (ÇAYELI)
Mahmutlu ve Geyik Mahalleleri arasinda yer alir. Bölgenin geleneksel ahsap yigma duvarli, kirma çatili camilerinden birisidir. 1826 yilinda yaptirilmistir. Caminin bir zemin kati bulunmaktadir. Burasi eskiden medrese-mektep olarak kullaniliyordu. Esas cami bir giris bölümü ve harim kismindan meydana gelmektedir. Giris bölümündeki sedirlerde oturulmaktadir. Bu bölümün üzerindeki mahfil ve saçagi dört ahsap sütun tasimaktadir. Bu mahfile iç mahfilden bir kapi ile girilir. Caminin ahsap oyma olarak oya gibi süslendigi görülür. Ahsap süslemeler kapi, minber, mihrap ve mahfil üzerinde yogunlasmistir. Kemerli kapinin kanadi ve genis çevresi üzerinde; kivrimdal kompozisyonu tek bir agaçtan oyulmus mihrap nisinin kenarindaki bordür üzerinde de yer alir. Nisin kavsarasi ve köselikleri geometrik olarak çizgi bezemelidir. Mihrabin dis çerçevesi üzerinde geç devirde yapilmis boyali bir bordür yer alir.
FINDIKLI MERKEZ CAMII (FINDIKLI)
Bir son cemaat yeri ve dikdörtgen planli harim kismindan meydana gelen kirma çatili bir camidir. Birkaç yapi evresi geçirmistir. Ilk caminin 18. yy'da yapildigi tahmin edilmektedir. Alt kat revakli bir giristen sonra iki odadan olusmaktadir. Üst kat Kur'an Kursu olarak kullanilmaktadir. Bu kisim Rize'nin benzer camileri gibi 20. yy baslarinda yapilan bir onarimla bugünkü durumuna kavusmustur.
MEYVELI KÖYÜ CAMII (FINDIKLI)
Orta Mahalle'de yer almaktadir. Iki katli, bölgenin tipik ahsap yigma camilerindendir. 1871 yilindan Mustafa Bin Alisan tarafindan yaptirilmistir. Zemin kat medrese bölümüdür. Medresenin iç kisimlari yikilmistir. Sadece ocaklar günümüze gelmistir. Caminin cephesine yeni bir kisim ilave edilmis, son cemaat mahalli kismen bozulmustur. Son cemaat mahallinin üzerinde, iç mahfile baglantili fevkani bir mahfil bulunur. Iç mahfili U seklinde kible duvarina kadar uzanir. Süsleme bakimindan minber aynaligi, mahfil köskü ve korkuluklari zengindir. Minber üzerinde geometrik, korkuluklar üzerinde ise halat örgü ve yatay palmet dizilerinden meydana gelen süsleme unsurlari görülür. Ayrica sütun basliklari üzerinde Mührü Süleyman motifine de yer verilmistir.
KIBLEDAG CAMII (GÜNEYSU)
Köyün merkezinden Ilica Mahallesi'ne tasinmis, 1862 yilinda yapilmistir. Bölgenin geleneksel ahsap camilerinden birisidir. Tasinma sirasinda beton bir zemin kat üzerine oturtulmus, kuzeyine yeni bir kisim ilave edilmistir. Bununla birlikte caminin orijinal unsurlari korunmustur.
BILEN KÖY CAMII (HEMSIN)
Köyün merkezinde iki katli olarak yapilmistir. Alt kat, kismen ahsap duvarli olarak insa edilmis medrese bölümüdür. Bu katta iki bölümlü bir dershane ve bir hoca odasi bulunmaktadir. Dershanede tas ocaklar, eski sira ve kürsü parçalari mevcuttur. Güneybatida ocagi bulunan oda hocaya aittir. Caminin kuzeybatisinda hayat kismi bulunur. Harim kismina ahsap oymali bir kapi ile girilir. Giris bölümünün üzerinde yer alan mahfili U planli olup yanlarda kible duvarlarina kadar uzanir. Dogu taraftaki ahsap ayaklarin farkliligi, mahfil uzantisinin genis olmasi bu kismin sonradan ilave edildigini göstermektedir. Gerçekten de yasli köylüler caminin genisletildigini söylemektedirler.
ÇAMLIK KÖYÜ MERKEZ CAMII (IKIZDERE)
Egimli bir arazide olusturulan bir teras üzerine kurulmustur. Batisinda bir medrese, imam evi bulunmaktadir. 19. yüzyilin sonlarinda yapilmis ahsap camilerden birisidir. Esas cami kisminda bati cephesinin ortasindan girilir. Kuzey kisminda mahfil bulunur. Harim sadece güney cephesindeki iki sira pencere ile aydinlatilmistir.
SIMSIRLI KÖYÜ CAMII (IKIZDERE)
Arazinin egiminden dolayi yüksek tas duvarli bir subasman üzerine kurulmustur. 1853-1857 yillari arasinda Ahmet Usta tarafindan yapilmis ahsap yigma bir camidir. Cami kareye yakin bir dikdörtgen alani kaplar plan kuzey cephedeki giris ve harimden meydana gelmektedir. Giris kisminin üzerinde iç mahfile baglanan fevkani bir mahfil bulunmaktadir. Kuzeyinde bir medresesi vardir. Bu medrese ile cami arasinda 1988 yilinda yapilan minare yer almaktadir.
GÜNEYCE HACI SEYH CAMII (IKIZDERE)
Kurtulus Mahallesi'nde meyilli bir arazide kurulmustur. H.1304/M.1887 tarihinde Istanbul Kütüphane Müdürü Haci Osman Niyazi Sipahioglu tarafindan yaptirilmistir. Ustalari ise Pazarli Ali ve Hasan'dir. Zemin katinda tas duvarli bir medrese katina sahiptir. Esas cami ahsap olarak insa edilmistir. Kuzeydeki giris kapisinin saginda birkaç mezardan olusan bir hazire vardir. Harimin bati duvari egimden dolayi tas yapilmistir. Ana plan, giris bölümü ve harim kismindan meydana gelmektedir. Giris tadil edilmistir. Kalintilardan anlasildigina göre kuzey cephede diger camilerdeki gibi içeriye bagli bir fevkani mafil vardi. Bugün giris bölümünün saginda ocakli orijinal bir oda bulunur. Bu oda sol tarafa yerlestirilmistir.
ZIVANE KÖPRÜSÜ CAMII
Cami Of'un Keler Köyü'nden sökülerek bugünkü yerine çay alim merkezinin üzerine kurulmustu. 1834 yilinda yapilmistir. H.Hoca Köyü'nün Zivane Köprüsü mevkiindedir. Bölgenin ahsap camilerinin en iyi örneklerinden birisidir. Yapi ahsap süsleme bakimindan çok zengindir. Kapi, mihrap, minber, mahfil ve tavan çok çesitli motif ve kompozisyonlarla süslenmistir. Kapi kanatlari ve yan pervazlarinda stilize hayat agaçlari yer almaktadir. En dista hasir örgülü panolar bulunmaktadir. Ahsap mihrap nisini, kivrimdalli stilize bir agaç çevreler. Minberin yan aynaliklari, Simsirli Camii gibi dikey panolara bölünmüs olup, her pano içerisinde, dallari lalelerle sonuçlanan agaç motifleri yerlestirilmistir.
YÜCEHISAR CAMII (PAZAR)
Köyün merkezinde yer alir. Bir medrese ile birlikte 1799 yilinda Ayse Hanim tarafindan kargir olarak insa ettirilmistir. Camiye kuzey taraftaki medreseden iki kapi ile gidilir. Harim dogu bati yönünde uzanir. Giris bölümü üzerinde mahfil kismi bulunur. Caminin kuzeybatidaki ana giris kapisinin kanatlari üzerinde geometrik sekizgen geçmelerden olusan bir süsleme vardir. Minber aynaligi üzerinde birçok karakterli, merkezde büyük bir daireye baglanan S ve C kivrimlarina yer verilmistir. Mahfil korkuluklarinin iç yönünde geometrik ve bitkisel süslemeli bir bordür dolasmaktadir. Caminin ahsap süslemeleri Hemsin Bilenköy Camii ile yakin benzerlik göstermektedir.
SESLIKAYA SÜLEYMAN DEDE TÜRBESI
Yenilenen türbe kare planli ve betonarme bir kubbeye sahiptir. Bu türbe H.1262/M.1845 yilinda yapilmistir. Türbenin dogu yakininda tas duvarli, dikdörtgen planli, besik çati bir türbe daha bulunmaktadir. Bu türbenin üzerindeki H.1308/M.1890 tarihi okunmaktadir. Bu türbede Süleyman Dede'nin oglu yatmaktadir. |